Czy szkoła może być miejscem, w którym młodzież naprawdę decyduje o zmianach? W Łomży i gminie Piątnica odpowiedź brzmi: tak! Już tej jesieni uczniowie dostaną do dyspozycji własny budżet i zdecydują, jak odmienić swoje szkoły. Hasło „Ciekawie? Zawsze, jak się da!” staje się nie tylko obietnicą, ale i praktyką demokracji bezpośredniej w działaniu.
Młodzież decyduje
We wrześniu w czterech szkołach powstaną Rady SBO. W skład tych zespołów wejdą uczniowie, rodzice, nauczyciele i przedstawiciele dyrekcji. To oni przygotują cały proces: od naboru pomysłów, przez warsztaty i konsultacje, aż po wybór projektów i ich realizację.
Każda szkoła otrzyma 10 tysięcy złotych. Pięć tysięcy złotych przeznaczone będzie na inwestycje w przestrzeń szkolną – zakup sprzętu, doposażenie pracowni czy stworzenie stref odpoczynku. Trzy tysiące złotych posłużą do realizacji projektów „miękkich”, takich jak warsztaty psychologiczne, wydarzenia kulturalne czy spotkania integracyjne. Dodatkowe dwa tysiące złotych zostaną przeznaczone na promocję SBO, aby jak najwięcej uczniów dowiedziało się o inicjatywie i mogło wziąć udział w głosowaniu. Łącznie rozdysponowanych zostanie czterdzieści tysięcy złotych, a o tym, na co trafią pieniądze, zadecydują sami młodzi ludzie.
„Młodzież ma ogromny potencjał, który często pozostaje niewykorzystany. Szkolny Budżet Obywatelski daje uczniom szansę na prawdziwe współdecydowanie i wpływ na to, co dzieje się w ich szkołach. To nie tylko projekty – to lekcja odpowiedzialności, współpracy i odwagi, aby zmieniać otoczenie na lepsze” – podkreśla Tomasz Wróblewski, koordynator projektu ze Stowarzyszenia Sapere Aude.
Dodaje także: „Najważniejszym efektem jest poczucie sprawczości – że młodzi widzą realny wpływ swoich decyzji na przestrzeń, w której codziennie żyją i uczą się. To doświadczenie, które zostaje na całe życie.”
Forum Młodych
Projekt obejmuje także lekcje obywatelskie prowadzone przez ekspertów, które przybliżą młodzieży ideę partycypacji społecznej oraz sposoby wpływania na życie lokalnej wspólnoty. W każdej szkole powstaną grupy inicjatywne, które – przy wsparciu opiekunów i trenerów – nauczą się pisać projekty, planować budżet i promować własne pomysły.
Nie jest to pierwsza edycja SBO w Łomży. Pilotażowa odsłona projektu – „Aktywni młodzi obywatele!” – obejmowała kilka szkół średnich i cieszyła się dużym zainteresowaniem. Zrealizowano wówczas projekty związane z ekologią, kulturą i integracją szkolnej społeczności. Uczestnicy podkreślali, że była to wyjątkowa okazja do sprawdzenia się w roli liderów, a nauczyciele zauważyli poprawę współpracy i wzrost zaufania między uczniami a kadrą pedagogiczną.
Całość projektu zostanie podsumowana podczas Forum Młodych, które umożliwi uczniom zaprezentowanie efektów swoich działań, wymianę doświadczeń i rozmowy o dalszej aktywności obywatelskiej – podsumowuje Tomasz Wróblewski, koordynator projektu.
Projekt realizuje Stowarzyszenie Sapere Aude, finansowany przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach programu NOWEFIO 2025.
